بيشتر
قالیچه افشان ترنج‌دار
تاریخ : 1395/10/6 دوشنبه
تعداد بازديد: -

قالیچه افشان ترنج‌دار

بوی پشم، پنبه و ابریشم با بوی رنگ در هم آمیخته است. دسته‌های نخ در دیگ‌های بزرگ مسی رنگ می‌گیرند تا جانی دوباره پیدا کنند و راهی خانه‌ها و کارگاه‌های دور و نزدیک شوند. خانه‌هایی که زنان و دختران هنرمند بر پشت دارهای کوچک و بزرگ نشسته‌اند و نوایی از تلاش را می‌نوازند. نوایی از تماس ابزار و آلات هنری اصیل با رج‌هایی که گره به گره بافته‌ شده‌اند. رج‌هایی که یکی یکی بالا می‌آیند و نقش و نگاری خیال‌انگیز را به تصویر می‌کشند. نقش‌هایی که چشم‌ها را خیره و دل‌ها را روانه این سو و آن سو می‌کند. می‌برد به باغی پُر گل و بوته یا دشتی انباشته از پرندگان رنگارنگ. یا شاید هم به دوردست‌ها ببرد؛ به سرزمینی در آن سوی مرزها که سفر به آن‌ها برای برخی مردم رویایی زیباست. آرزویی دست‌نیافتنی که انگار با لمس تار و پودها به مرز تحقق می‌رسد و چشم‌ها را با نمی از شوق، تر می‌کند. آخر این چه هنری است که این چنین بازی شورانگیزی با بند بند وجود آدمی می‌کند. نمی‌دانم انگار کلمات هم در پیشگاه هنر ناب قالی‌بافی کم می‌آورد. هنری که اگرچه امروزه از خانه‌های روستایی، چادرهای عشایر و کارگاه‌های شهری، روانه کارخانجات کوچک و بزرگ شده است و از آن‌ها به جای زمزمه‌های قالی‌بافان، صدای موتورهای ماشین‌آلات صنعتی به گوش می‌رسد، اما هنوز هم اصالت و طراوت خود را دارد. چرا که این طرح‌های ماشینی نیز از همان طرح لچک و ترنج صد سال پیش نشأت می‌گیرد. با این وجود هنوز هم کم نیستند قالی‌بافانی که ساعت‌ها می‌نشینند پشت این دارها تا رزق و روزی خود را بدست آورند و نانی حلال به خانه‌ ببرند. آن‌ها رج به رج می‌بافند و هنردست‌شان در قالب قالی، قالیچه و تابلو فرش راهی خانه‌ها یا دیگر اماکن می‌شود. فرش‌هایی که مفروش‌ می‌کنند خانه نوعروسان را و جلوه دیگری می‌بخشند به فضای خالی بین دیوارها. یا شاید هم پهن می‌شوند در مکانی مقدس و میزبانی می‌کنند از نمازگزارانی که با عشق سر فرود می‌آورند بر سجدهتا راز و نیازشان در گره‌های ریز و درشت سر به مُهر بماند‌.
در این بین، برخی فرش‌ها که از نفاست و ارزشی دوچندانی برخوردار هستند، راهی مکانی دیگر می‌شوند. مکانی امن و دوست‌داشتنی تا خلاقیت و سخت‌کوشی مردمان این آب و خاک را به نمایش بگذارند و دیدگان بازدیدکنندگان داخلی و خارجی را مجذوب طرح و رنگ این فرش‌ها کنند. آری، درست حدس زدید؛ مگر جز موزه‌ها مکانی دیگر می‌تواند زیبنده این آثار کم‌نظیر باشد. در واقع، فرش‌هایی که گاه از قدمتی بسیار برخوردارند و روایتگر هنر قالی‌بافی در گذشته‌های دور هستند. و یا آن‌چنان با طرحی متفاوت و خاص جان گرفته‌اند که فقط در پشت دیوارهای امن یک موزه می‌توان از آن‌ها نگهداری کرد، راهی موزه‌ها می‌شوند. مکانی که محققان را می‌توان میهمان یک پژوهش ناب کرد. چنانکه موزه تخصصی فرش آستان قدس رضوی نیز مملو از این آثار بی‌بدیل هنری است که در نفاست تک تک آثار آن می‌توان ساعت‌ها سخن گفت.
یکی از این فرش‌های بی‌نظیر، قالیچه «افشان ترنج‌دار» است که قدمت آن به نیمه دوم قرن13شمسی یعنی دوره قاجار برمی‌گردد. اثری که در ابعاد 200×134سانتی‌متر با رج‌شمار 48 گره نامتقارن در 5/6 سانتی‌متر در تهران بافته شده که جنس تار و پرز آن از ابریشم و پود آن از پنبه است. این قالیجه نفیس که توسط سیدحسین عراقچی به بارگاه ملکوتی حضرت رضا(ع) اهداء شده است، در پاییز 1395، در طبقه همکف موزه تخصصی فرش آستان قدس رضوی در معرض دید فرهنگ‌دوستان قرار گرفت؛ اثری که باید آن را از نزدیک دید تا به ارزش آن پی برد.
متن: آرزو مستأجر حقیقی
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
تعداد بازديد اين صفحه: 2300