خبرخوان خبرخوان
از مدرسه یوسفیه تا دارالقرآن الکریم
تاریخ : 1393/2/6 شنبه
تعداد بازديد: -

از مدرسه یوسفیه تا دارالقرآن الکریم

اگر از بالای سر حضرت رضا(ع) به زیارت مشرف شده باشید، حتما به صحن جمهوری رفته‌اید و این صحن را که از صحن‌های احداث شده پس از پیروزی انقلاب اسلامی است، دیده‌اید. وقتی از ورودی‌های این صحن رو به پنجره‌ فولاد می‌ایستید و سلام می‌دهید، با کمی دقت، کنار گنبد طلایی، گنبدهای آبی دیگری را هم می‌بینید.
البته منظور گنبد فیروزه‌ای صحن گوهرشاد نیست. منظور گنبدی بین گنبد مسجد گوهرشاد و گنبد اصلی است که به مدرسه‌ دودرب تعلق دارد. این گنبد در همین عکسی که این بار میهمان چشمان‌تان کرده‌ایم، به خوبی مشهود است.
فاطمه جهان‌پور، محقق اسناد و وقف‌نامه‌های موجود درباره‌ مدارس قدیم، در کتاب خود با عنوان «مکتب‌خانه‌ها و مدارس قدیمی آستان قدس رضوی» که به همت سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی چاپ و منتشر شده، درباره این مدرسه نوشته است:
«از گذشته‌های دور در مجاورت حرم مطهر حضرت رضا(ع) دو نوع مرکز آموزشی وجود داشته: یکی مکتب‌خانه‌ها که مخصوص آموزش اطفال بود و حکم مدارس ابتدایی و دبستان‌های امروزی را داشت؛ دیگری مدارس علمیه که آموزش در آنها تخصصی شده و مرحله‌ عالیه‌ تحصیل را دربرمی‌گرفت...»
از طریق مطالعات انجام شده بر روی اسناد موجود در مرکز اسناد آستان قدس رضوی می‌توان دریافت که مجموعا 3 مکتب‌خانه در حرم مطهر امام رضا(ع) برپا بوده که قدیمی‌ترینِ آنها مکتب‌خانه‌ اطفال در صحن عتیق است. اما بعدها(سال 1305 هجری خورشیدی) حکومت در صدد برآمد که به دلیل غیربهداشتی بودن مکتب‌خانه‌ها و اصول نادرست تعلیم و تربیت که در آنها رایج بود، مکتب‌خانه‌ها را تعطیل کند و به ‌جای آن مدرسه و دبستان دولتی تأسیس کند.
به دنبال این تصمیم، آستان قدس رضوی نیز از محل درآمد موقوفات مربوط به مکتب‌خانه‌ها، دبستانی تأسیس کرد و اطفال را به آنجا منتقل کرد.»
اکنون می‌خواهیم با این مقدمه به سراغ مدرسه‌ دودرب برویم؛ مدرسه‌ای که از بناهای دوران شاهرخ است و تاسیس‌کننده‌ آن آقای غیاث‌الدین یوسف خواجه بهادر، از افراد مهم استان خراسان بود. این بنا از لحاظ زیبایی و کاشی‌کاری و نقاشی‌ها، بسیار خیره‌کننده ساخته شده است. این نمونه‌ زیبای سبک معماری آجرتراشی در عصر تیموری، توسط غیاث‌الدین، امیر یوسف خواجه بهادر درسال 843 هجری قمری هم‌دوره با ساخت مسجد جامع گوهرشاد برای تحصیل طلاب علوم دینی احداث شده است و مدتی به نام بانی اولیه‌اش به «یوسف خواجه» یا «یوسفیه» و سپس به علت وجود دو ورودی در شرق وغرب مدرسه به مدرسه‌ دودرب مشهور شده است.
این مدرسه دو گنبد دارد که در دو ضلع جنوبی و در بین این گنبدها سنگ قبری با تاریخ ۸۴۶ به نام یوسف خواجه بهادر قرار گرفته است. مهدی سیدی، از مورخان نامور خراسان، معتقد است که این مدرسه و گورهای آن متعلق به خانواده‌ امیر شیخ علی بهادر است.
اکنون این فضا به دارالقرآن الکریم شهرت یافته است. مساحت دارالقرآن الکریم 500 متر مربع در دو طبقه و شامل 32 حجره است. این مدرسه هم اکنون در مرکز مجموعه‌ اماکن و بیوتات حرم مطهر رضوی قرار گرفته که به دستور تولیت عظمای آستان قدس رضوی مرمت شده است. فضای مدرسه‌ دودرب از سال 1381 برای آموزش علوم قرآنی وحدیث در اختیار اداره‌ آموزش علوم قرآن و حدیث قرار گرفته است و در حال حاضر محافل انس با قرآن و کلاس‌های آموزشی این اداره در این مکان برگزار می‌شود.
تصویری که بهانه‌ شرح این توضیحات شد، عکسی است از محمد صانع در سال 1352 هجری خورشیدی که در مدیریت مرکز اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود.

 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
تعداد بازديد اين صفحه: 2540